"Η Αυτο-οργάνωση κινείται στον χώρο της Αριστεράς"

Η έννοια της αυτο-οργάνωσης έχει «μπει για τα καλά» στο δημόσιο διάλογο που διεξάγεται πρωτίστως διαδικτυακά μέσω των blogs. Είναι αναμφισβήτητο ότι αυτός ο διάλογος κινείται σε μια ποικιλομορφία αξόνων, είτε με τη προδιάθεση να οριστεί και να προσδιοριστεί η έννοια του όρου, είτε με δυναμικά βήματα  άμεσης υλοποίησης του. Η συζήτηση γύρω από την αυτό-οργάνωσης ήδη αναπτύσσεται σε Ιστολόγια (blogs) και παρατίθεται, στο προσωπικό κόμβο του Γιώργου Παπανδρέου, στην θεματική Αυτό-οργάνωση στα πλαίσια της ευρύτερης ενημερωτικής ενότητας ‘Το στέκι των blogs’.

Στην αφετηρία του δημόσιου διαλόγου της μπλογκόσφαιρας για την αυτο-οργάνωση βρίσκονται και οι εκφρασμένες θέσεις του Γιώργου Παπανδρέου: «… ξεκινάμε με το Συνέδριό μας, με στόχο:
 
Πρώτον, την ουσιαστική επανίδρυση του ΠΑΣΟΚ, την επαναθεμελίωση της οργάνωσής μας. Όπως έπραξε ο Ανδρέας Παπανδρέου, με την 3η του Σεπτέμβρη, έτσι κι εμείς σήμερα, ξεκινάμε με την αυτό-οργάνωση των μελών και φίλων μας. Σήμερα, από εδώ, από το βήμα του Εθνικού μας Συμβουλίου, καλώ όλα τα μέλη και τους φίλους μας, να πάρουν την πρωτοβουλία, να πάρουν το ΠΑΣΟΚ στα χέρια τους. 
 
Σύντροφοι, αυτό-οργανωθείτε. Παντού και με κάθε τρόπο. Πάρτε το ΠΑΣΟΚ στα χέρια σας. Είναι δικό σας. Είναι κτήμα όλων, όχι ιδιοκτησία κάποιων παραγόντων.

Αυτό-οργανωθείτε στους χώρους δουλειάς και στις γειτονιές, στην πόλη και στο χωριό, στους χώρους εκπαίδευσης και στα μαζικά κινήματα, στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, στην Αυτοδιοίκηση, στον συνδικαλισμό, στους χώρους των τεχνών και των γραμμάτων, στους μικρομεσαίους, στις γυναίκες και στους νέους, στον κυβερνοχώρο – στο διαδίκτυο, μαζί με τους bloggers, στα κινήματα για το Περιβάλλον. 
 
Οργανωθείτε, με δική σας πρωτοβουλία, με τη δική σας αυτενέργεια και με τη δική σας μέθοδο, χωρίς κανέναν περιορισμό. Στήστε παντού δίκτυα φίλων και μελών. Εκφραστείτε ελεύθερα, χωρίς καπέλα και άνωθεν αυθεντίες. Δώστε στο ΠΑΣΟΚ την ζωντάνια και τον δυναμισμό της ελεύθερης και δημιουργικής συμμετοχής. Δώστε στο Κίνημά μας οξυγόνο δημοκρατίας. 
 
Οι πολλαπλές αυτές πρωτοβουλίες θα ενταχθούν συστηματικά και με σεβασμό στις δομές του Κινήματός μας, κατά την διάρκεια της προσυνεδριακής μας δουλειάς…" - από την ομιλία του Γιώργου Παπανδρέου στο Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ

Στεκόμαστε σε ένα συνεργατικό blog, το ‘ Αυτο-οργάνωση’, προϊόν κοινής προσπάθειας bloggers, των Άγη Ζούμπου, Γωγώ Αποστολίδου, Ντίνας Σδράλη, Νίκου Κοσμέτσα, Παναγιώτη Παπαχατζή, Στέφανου Παπανώτα, Σωτήρη Κούκιου, Φάνη Χατζηγρίβα μαζύ με το συνεργατικό blog 221.

                                    

Στο ξεκίνημα του blog ‘Αυτο-οργάνωση’ παρατίθενται με τη μορφή Μανιφέστου το αιτιατό και η στοχοθεσία του. Καταγράφουμε τη σχετική θέση (για όλο το Μανιφέστο διαβάστε εδώ):

"Ενωμένοι bloggers για την νέα κεντροαριστερά

Το παρόν αποτελεί ένα κείμενο αρχών (μανιφέστο), μια δημόσια δήλωση, γι’ αυτό που όλοι μας ψελλίζουμε και γράφουμε όλο αυτό το διάστημα εν όψει των συνεδρίων του Συνασπισμού και του ΠΑ.ΣΟ.Κ. που θα γίνουν το επόμενο χρονικό διάστημα.

Στο πλαίσιο αυτού του κειμένου, καλούνται όλοι οι ιστολόγοι μέσω των δικών τους κειμένων και του κοινού μας ιστολογίου, http://autoorganosi.wordpress.com να κάνουν όλοι μαζί ένα τεράστιο βήμα, την μετατροπή δηλαδή μιας αγωνίας για το μέλλον της αριστεράς, σε ένα δημόσιο διάλογο θέσεων με βάση τις παρακάτω αρχές που περιγράφουμε.

Για όλες τις παραπάνω θέσεις συνυπογράφουμε διαδικτυακά την δημιουργία οργάνωσης ιστολόγων για τον πολιτικό διάλογο και διεκδικούμε την πιστοποίησή μας στα επερχόμενα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού, ως ισότιμοι συνομιλητές με τις κλασσικές οργανώσεις των κόμματων.

Στόχος μας είναι η δημιουργία της νέας μεγάλης αριστεράς που θα κληθεί να κυβερνήσει και να δώσει λύσεις στα σημερινά οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα της χώρας…"

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προσέγγιση που μας οδήγησε να θέσουμε ερωτήματα σε έναν από τους πρωτεργάτες της προσπάθειας, τον blogger Στέφανο Παπανώτα (με μεγάλη εμπειρία σε συνεργατικά blogs, όπως το ‘ 221’ και το ‘Πετ κοκ σκοτώνει’). Ο διάλογος μας:

- «Η κοινωνία των πολιτών είναι ο μόνος πραγματικός σύμμαχός μας στη μάχη για μια κοινωνία με λιγότερες ανισότητες και καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους μας.». Πως ερμηνεύεται αυτό: α)  ότι το πολιτικό σύστημα δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας; β) Η κοινωνία των πολιτών ως έννοια αναφέρεται στους ενεργούς πολίτες, σε αυτούς που μετέχουν και δρουν και υποδηλώνεται έτσι η ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης της λειτουργίας της ως ισότιμου φορέα εκπροσώπησης και διαλόγου;

Στέφανος Παπανώτας: Και οι 2 ερωτήσεις είναι επί του ίδιου θέματος. Ο ρόλος της κοινωνίας των ενεργών πολιτών στην διαμόρφωση της πολιτικής. Σήμερα στην πολιτική δράση η Κοινωνία των Πολιτών έχει πρωτεύοντα ρόλο στις αστικές δημοκρατίες μας. Μέσα από τα αδιέξοδα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και του ελλείμματος της σε συμμετοχή των πολιτών, οι ενεργοί πολίτες αντέδρασαν δημιουργώντας το δικό τους πολιτικό γεγονός. Αν και ξεκίνησαν με μικρές και αποσπασματικές δράσεις συν τω χρόνω ανέπτυξαν τις δικές τους διαδικασίες διεκδίκησης και διαμόρφωσης πολιτικής δράσης.
 
Και μάλιστα πολιτικής στην πρωτογενή μορφή παραγωγής της. Σήμερα υπάρχουν τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας που στηρίζονται στην αυτόνομη δράση των ομάδων ενεργών πολιτών. Το Περιβάλλον, τα Δικαιώματα του καταναλωτή, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ισότητα των δύο φύλων και τελευταία ο παγκόσμιος αγώνας κατά της φτώχειας. Η επιρροή των οργανώσεων της κοινωνίας είναι πιο σημαντική από αυτή των κομμάτων και ειδικά στις βόρειες χώρες και κράτη-μέλη της ΕΕ. 

                         

Αυτή η δράση- αντίδραση σε ένα πολιτικό σύστημα αναγνωρισμένη ως νέος θεσμικός πόλος κατοχυρώθηκε πρώτα ευρωπαϊκά κεντρικά και μετά ακολούθησαν τα κράτη μέλη. Δεν θέλω να αναφέρω τεχνικά ζητήματα, αλλά η νομική θέση των οργανώσεων των ενεργών πολιτών στην συνθήκη της Κοπεγχάγης για το περιβάλλον και η νομική θέση των οργανώσεων καταναλωτών είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα θεσμικής αναγνώρισης. Και στην μια και στην άλλη περίπτωση οι οργανώσεις μπορούν να ενάγουν κράτη και διοικήσεις χωρίς να πρέπει να αποδείξουν το ιδιαίτερο έννομο συμφέρον τους. Αυτό ήταν και η πρώτη θεσμική αναγνώριση του δικαιώματος των πολιτών να προστατεύουν το κοινωνικό συμφέρον εκτός του ήδη υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου (συνδικάτα, κοινοβούλιο και ατομική ιδιοκτησία).

Τα πιο πάνω νομίζω ότι ορίζουν και την αρχή που εκφράζουμε στο Μανιφέστο:

 Μια ενισχυμένη θεσμικά κοινωνία ενεργών πολιτών και σε άλλους τομείς ή σε επίπεδο συνταγματικό θα δημιουργούσε μια νέα πολιτική “κουλτούρα”, την κοινωνία της συνευθύνης για το μέλλον, της κοινωνίας που απαιτεί λογοδοσία, διαφάνεια και συμμετοχή.

Τις 3 βασικές αρχές του ”νέου” ΠΑΣΟΚ που περιγράφει ο Γιώργος Α. Παπανδρέου όλα αυτά τα χρόνια. Αυτόματα ορίζονται οι ενεργοί πολίτες λοιπόν ως σύμμαχοι μας σε αυτή την προσπάθεια! Η θεσμική κατοχύρωση τώρα έρχεται κατά την άποψή μας από την ίδια την ζωή και την κοινωνία.

- «Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ο Συνασπισμός, ετοιμάζονται για ένα συνέδριο ανάδειξης προσώπων και όχι διατύπωσης θέσεων, το διαδίκτυο πρέπει να καλύψει το κενό του δημόσιου διαλόγου. Πρέπει και μπορεί να αξιοποιήσει το διαφορετικό του πολιτικό “χρόνο” και να συμβάλλει στη σύνθεση απόψεων και αυτές τις θέσεις να τις παρουσιάσει στο επερχόμενο συνέδριο και του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού.». Πως αποσαφηνίζεται: α)  το Διαδίκτυο είναι το εργαλείο διάδρασης για τη σύνθεση απόψεων μέσα στη κοινωνία των πολιτών; β) Ποιος συνθέτει τις απόψεις και ποιος εκπροσωπεί το Διαδίκτυο στο επερχόμενο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, με άλλα λόγια πως υλοποιείται αυτή η μορφή αυτό-οργάνωσης και εκπροσώπησης, πως διαμορφώνεται η διαδικασία συναπόφασης;

Στέφανος Παπανώτας: α) Το διαδίκτυο είναι η κοινή πλατεία πια της Κοινωνίας των πολιτών. Είναι το καθημερινό μας καφενείο και σιγά-σιγά διαμορφώνει και μια αντίληψη γύρω από τον διάλογο. Για μας το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι απέναντι σε έναν διάλογο που γίνεται επιδερμικά και επιφανειακά, στο διαδίκτυο αρχίζει να παρουσιάζεται ο “τεκμηριωμένος διάλογος”. Ο διάλογος των επιχειρημάτων που διαμορφώνονται νηφάλια και με διαφορετικό “χρονικό” πλαίσιο. Επίσης είναι πιο ανοικτός διάλογος... γιατί σε μια θεματική μπορούν να μπουν και να σχολιάσουν πολλοί συμπολίτες που φέρνουν και μια διαφορετική οπτική γύρω από ένα γεγονός. Σίγουρα το διαδίκτυο φέρνει μια άλλη αντίληψη. Αλλά δεν είναι και “θαυματοποιό”. Έχει τους περιορισμούς του! Το διαδίκτυο δεν παράγει γεγονός, αλλά σχολιάζει, τεκμηριώνει, προετοιμάζει σίγουρα τα γεγονότα!

β) Τώρα στο διαδίκτυο η σύνθεση απόψεων δεν μπορεί να ειδωθεί ως γενική αρχή. Αντίθετα το κυριότερο χαρακτηριστικό του τώρα είναι η πανσπερμία απόψεων που δεν σημαίνει ότι σώνει και καλά συντίθενται. Μην ξεχνάμε ότι ο καθένας μας έχει και το ιδεολογικό του πλαίσιο και τις αξίες του που δεν συνάδουν πάντα με τον απέναντι συνομιλητή μας.

Η Αυτο-οργάνωση κινείται στον χώρο της Αριστεράς και "άκουσε" την πρόταση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ για το φόρουμ της Αριστεράς. Ας πούμε λοιπόν ότι προσπαθούμε να συν-διαλεγούμε με την αριστερά και το ΠΑΣΟΚ όπως αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο διαδίκτυο.
Προτιμούμε δε την συζήτηση με τους συν-ιστολόγους και όχι μέσω των “θεσμικών εργαλείων” διαλόγου του ΠΑΣΟΚ, γιατί εδώ είναι πιο “ελεύθερος ο χώρος” και σίγουρα ένας πιο ώριμος διάλογος από τα διάφορα εσωκομματικά φόρουμ. Στο διαδίκτυο δεν υπάρχει το άγχος της εκλογής και των διορισμών. Η αυτο-οργάνωσή μας δεν έχει πρόεδρο, έχει μόνο μέλη. Ούτε και συντονιστή γραμματέα ταμία κλπ. Συν-βρίσκεται ισότιμα, ελεύθερα και δεν έχει καμία βλέψη για κομματικό χρίσμα... θα είμαστε εδώ θέλει δεν θέλει το θεσμικό ΠΑΣΟΚ. Έχουμε μια φιλοδοξία, να δούμε την Αριστερά να ξανασυνθέτει κοινές θέσεις. Για αυτό και στο μανιφέστο από την αρχή διεκδικήσαμε την πιστοποίησή μας ως συνομιλητές όχι ως κάτι άλλο. Το πως θα γίνει η πιστοποίησή μας, ε αυτό ας το αποφασίσουν και τα κόμματα. Εμείς θα δουλέψουμε ως προς την παραγωγή θέσεων και άρα πιστεύουμε ότι εκ των πραγμάτων θα είμαστε συνομιλητές. Εξ άλλου όλοι βλέπουμε τον ρυθμό αναπαραγωγής και αναδημοσίευσης των άρθρων μας.

Τώρα για το Συνέδριο θα εκπροσωπηθούμε πιστεύουμε έτσι κι αλλιώς. Κάποιο από τα μέλη μας θα είναι εκεί. Αν το ΠΑΣΟΚ ή ο ΣΥΝ θέλει και άλλη συμμετοχή μας ας κάνουν την πρόσκληση και θα το κρίνουμε. Πάντως εμείς δεν προτείνουμε κάποιο συγκεκριμένο τρόπο.

- Η λειτουργία των blogs πηγαία και αυθόρμητη, χωρίς άνωθεν και έξωθεν παρεμβάσεις είναι δεδομένη και εύλογα τα ερωτήματα είναι τα εξής: α) Εφόσον ο Γιώργος Παπανδρέου κάλεσε τους πολίτες (και άρα και τους bloggers) να πάρουν πρωτοβουλίες και να προσέλθουν με προτάσεις σε ένα ισότιμο διάλογο, γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος κομματικής καθοδήγησης; β) Η έννοια «δεσμεύσεις στερεοτύπων που υπολογίζουν τις πολιτικές ισορροπίες» συντρέχει, εφόσον η πρόσκληση για διάλογο σαφέστατα αναφέρεται στις δικές σας προτάσεις που δεν αναμένεται να είναι προ-κατ;

Στέφανος Παπανώτας: α) Ο κίνδυνος της κομματικής καθοδήγησης είναι ορατός σε κάποια ιστολόγια με σαφείς επιρροές και προσανατολισμούς. Δικός μας στόχος είναι η αποφυγή της κομματικής “ορθοδοξίας” και η ανεύρεση του καινοτόμου και νέου. Αυτό εκ προοιμίου ενέχει την σύγκρουση με τον παραδοσιακό τρόπο σκέψης του κόμματος. Απόπειρες για καθοδήγηση bloggers έγιναν (ανεπιτυχώς ή επιτυχώς δεν έχει σημασία) και θα γίνονται και στο μέλλον. Η δήλωσή μας όμως είναι προς τρίτους εκτός και εντός κόμματος. Απλώς να μην έχει κανείς στο μυαλό του την πιθανή τέτοια παρέμβαση.

β) Με την έννοια στερεότυπα εννοούμε το πλαίσιο ιδεολογικής ανάλυσης και την "συμβατότητα" με σχήματα που όλοι έχουμε μεγαλώσει με αυτά. Το κυριότερο είναι η αμφισβήτηση του δίπολου φιλελευθερισμός κρατισμός, που σήμερα παρουσιάζεται σαν ένα δίπολο διαχείρισης χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο. Την βοηθά να στηρίζεται στο δημόσιο χρήμα και το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και την ίδια στιγμή να "ξεπουλά" κρατική περιουσία γιατί είναι μια δεξιά κυβέρνηση, άρα αυτό πρέπει να κάνει....

Η αριστερά πάλι αισθάνεται δέσμια των εργαλείων και όχι των ιδεολογικών της αναλύσεων. Αυτή η ανάλυση των πάντων και η απουσία της συζήτησης περί του που θέλουμε να πάμε σαν κοινωνία σήμερα έχει φέρει και την ιδεολογική μας αμηχανία και τις συνεχόμενες ήττας της αριστεράς.

Η αναδιανομή ψήφων μεταξύ των αριστερών κομμάτων οδηγεί την αριστερά σαν το άλλοθι ενός συστήματος... γιατί απλώς πρέπει να υπάρχει για να φωνάζει.

Το ΠΑΣΟΚ είπε στις τελευταίες εκλογές για δίκαιη κοινωνία, εννοώντας προφανώς την αναδιανομή πλούτου για την στήριξη μιας νέας κοινωνικής αλληλεγγύης. Ο τρόπος όμως επίτευξης του στόχου απωθεί. Πρέπει να μιλήσουμε για μια κοινωνία που όλοι θα πάμε προς τα επάνω, όχι την κοινωνία των μέσων όρων. Υπό αυτήν την έννοια ο διάλογος δεν είναι προκάτ. Είναι ανοικτός σε προτάσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Και προσπαθεί να πείσει την αριστερά ότι συνολικά προς τα εκεί πρέπει να πάμε.